Ravno Selo kod Vrbasa: Krajišnici pamte korijene

Obeleženo sedam decenija od dolaska kolonista iz Bosne u Ravno Selo. U Banatskom Despotovcu im smetala močvara, i preselili se u Šove.

Sa svečanosti obeležavanja doseljavanja, Foto Z. Rajić

POTOMCI bosanskih Krajišnika sedam decenija od doseljavanja svojih predaka u Ravno Selo kod Vrbasa obeležili su svečanom akademijom i prigodnim kulturno-umetničkim programom.

Ne zaboravljaju datum – kraj septembra 1947. godine u tadašnje Šove stigla je kolonistička kompozicija sa 72 porodice iz oblasti Janj u jugozapadnoj Bosni, u današnjoj opštini Šipovo u Republici Srpskoj. Sećanja na seobu sa bosanskih brda u vojvođansku ravnicu oživelo je Zavičajno udruženje “Janj” iz Ravnog Sela, pod pokroviteljstvom MZ, opštine Vrbas i Pokrajinskog fonda za pomoć izbeglim, prognanim i raseljenim osobama.

Održan je i naučni skup “Kolonizacija Janjana u Ravno Selo”, koji je rezultirao zbornikom radova “Janj i Janjani”, čiji su autori istoričari dr Predrag Vajagić iz Bačke Palanke, dr Milan Micić iz Novog Sada, Vladimir M. Kaljević iz Ravnog Sela i Boro Vojinović, kustos Gradskog muzeja Vrbasa, kao i etnograf Dušanka Marković, viši kustos Muzeja grada Novog Sada.

– Gotovo sve švapske porodice uoči oslobođenja Vojvodine 1944. godine napustile su Ravno Selo i povukle se s jedinicama Vermahta prema Nemačkoj. Iz ratom opustošenih krajeva Crne Gore, BiH, Hrvatske i Slovenije, kao i juga Srbije, naseljeno je 456 porodica. Doseljene su i 22 porodice tzv. autokolonista iz Melenaca i Novog Miloševa u Banatu – naveo je Vladimir Kaljević.

Deo kolonista iz Crne Gore ubrzo se vratio na stara ognjišta zbog nemogućnosti adaptacije na klimatske, ali i kulturološke prilike u Šovama. U upražnjene kuće useljeni su došljaci iz Janja, koji su domove prethodno dobili u Banatskom Despotovcu kod Zrenjanina.

– Svoje nezadovoljstvo u Banatu, Janjani su opravdavali lošim kućama, nepovoljnom klimom, lošom pijaćom vodom i močvarnim terenom. Dobijene kuće u Bačkoj, kako su ocenili, “nisu bile bogzna šta”, jer su najbolje uzeli kolonisti iz CG, ali ih je posebno obradovalo što u Ravnom Selu postoji tvrdi put, koji iz naselja vodi na tri strane – istakao je Vojinović.

Dr Micić je doseljavanje Janjana osvetlio kroz istorijsku sudbinu imeđu dva svetska rata, “kad su se kolonisti suočili s dezorganizovanošću nove jugoslovenske države i osećanjem usamljenosti i napuštenosti”.

Prema rečima dr Vajagića, Janj je bio etnički čista oblast, naseljena Srbima, koji u širem okruženju nisu bili većinski narod, pa su od ustaša stradala 2.603 stanovnika ili više od četvrtine ukupnog broja.

 

OSMA OFANZIVA


POVODOM obeležavanje 70. godišnjice kolonizacije u Ravnom Selu, u ovdašnjoj osnovnoj školi otvorena je izložba pod nazivom “Osma ofanziva”. Doprinos postavci dala je umetnica Jovanka Dragičević slikom “Put svetlosti”, objašnjavajući da je inspiraciju našla u rečima Ive Andrića: “Dok je mraka, biće i svanuća”.

 

VITALNI I ISTRAJNI


MARKOVIĆEVA je predočila da su brdovit teren na kojem je narod Janja živeo i stalna borba stvorili “izdržljiv soj sa zdravim moralnim načelima”.

– To je primetio i Jovan Cvijić, koji je naveo da su Janjani vitalan, zdrav, emotivan i istrajan narod sa izoštrenim čulima i jakim osećanjem pripadnosti – iznela je ona.

Preuzeto sa: novosti.rs
Izvor: Z. Rajić

Nema komentara

Napišite komentar