Član Mlade Bosne Muhamed Medžmedbašić: Prorok srpske Slobode i Ujedinjenja

Vjerujem u Slobodu i Ujedinjenje, a Muhamed je njihov prorok! Svi poštovaoci „Mlade Bosne“ i Vidovdanskih heroja ispovjediće vam ovu istinu. I tu nema ničeg spornog. Muhamed je živio, svjedočio i stradao za ovaj dvogubi ideal.

Muhamed Mehmedbašić u solunskom zatvoru 1917. godine

U Stocu, srcu Hercegovine, uz žubor zelene Bregave, 21. jula ove godine promovisana je knjiga „Mehmedbašići iz Stoca“, autora Mevlide Serdarević. Knjiga se bavi rodoslovom stolačkih Mehmedbašića, njihovim rodbinskim ograncima, znamenitim ljudima i porodičnim zadužbinama.  A bilo ih je učenih, blagodarnih i rodoljubivih.

Jedan od najpoznatijih izdanaka ovog hercegovačkog muslimanskog kalema bio je srpski revolucionar i član „Mlade Bosne“, Muhamed Mehmedbašić.

Muhamed je rođen u Stocu 1886. godine od oca Mehmeda i majke Nure, a pošto se njegova porodica pred austo-ugarskom okupacijom sklonila iz Sarajeva u rodnu Hercegovinu. Zanimljivo je i da je drugog istaknutog Srbina muslimana, Mustafu Golubića rodila majka Nura u istom Stocu.

Povratak u Stolac za Mehmedbašiće je bio način da sa sebe skrenu gnjev germanskih okupatora, a koji su ulaskom u Sarajevo, u avgustu 1878. godine objesili Ibrahima Mehmedbašića, Muhamedovog djeda, vatrenog protivnika „zapadne okupacije“. Muhamedov put otpora bio je predodređen. Kao mlad postaje odani zagovornik ideje oslobođenja i ujedinjenja Srba sve tri vjere. Mustafa Golubić, zemljak i saborac, ubrzaće njegovu obuku i pripreme za atentat na Oskara Poćoreka, okupacionog upravnika Bosne i Hercegovine.
Najava prestolonasljednikove posjete Sarajavu na Vidovdan promjenila je njihove planove.

Promocija knjige „Mehmedbašići u Stocu“ IZVOR: www.fokus.ba

A sarajevski Vidovdan 1914. godine već je osvjetljen iz raznih uglova i mnogo toga je o njemu poznato.  Muhamed je uspio da izbjegne iz Sarajeva i preko Hercegovine prelazi u Crnu Goru, kasnije u Srbiju.
U činu potporučnika Srpske vojske prelazi Albaniju, stiže na Solunski front. Na Solunskom procesu biva osuđen na 15 godina zatvora zbog navodne zavjere protiv kralja Aleksandra Karađorđevića. Nakon dvije godine robije kralj ga je lično pomilovao i poklonio mu lijepu kuću na Ilidži.

Proglašenjem ustaške Hrvatske 1941. godine Muhamed Mehmedbašić je uhapšen kao istaknuti srpski rodoljub. Poslije strašnog mučeništva upokojio se u maju 1943. godine u Sarajevu.
Iako je želio da bude sahranjen u Vidovdanskoj kapeli sa Gavrilom i ostalim Mladobosancima Srpska pravoslavna crkva to nije mogla blagosloviti zbog Muhamedovog islamskog ispovjedanja.
Sahranjen je u muslimanskom groblju Butmir, najbližem Vidovdanskoj kapeli, a svoje srpsko opredjeljenje posvjedočio je i odabirom imena za svoju djecu, Zoran, Nada, Vladimir i Velimir.

Nadgrobni spomenik Muhameda Mehmedbašića u Sarajevu

Danas u Stocu i Hercegovini ne postoji ništa što podsjeća na ovog rodoljuba i mučenika za vijenac Slobode i Ujedinjenja. Od zadnjeg rata Srba u Stocu više nema, a Muhamed i Mustafa ponovo su krenuli s njima.

No ostao je zavjet koji živi – Vjerujem u Slobodu i Ujedinjenje, a Muhamed je njihov prorok!

Goran Lučić

Nema komentara

Napišite komentar