Obilježena godina dana od upisa pjevanja uz gusle na Uneskovu reprezentativnu listu kulturnog nasljeđa čovječanstva

U organizaciji Saveza guslara Srbije 22. oktobra 2019. godine je u velikoj svečanoj sali Kolarčene zadužbine održan koncert pod nazivom „Od iskona do večnosti“.

Zahvaljujući podršci Ministarstva kulture i informisanja, organizator se svojski pobrinuo da na dostojanstven način uz probrane guslare i repertoar obilježi godinu dana od upisa pjevanja uz gusle na Uneskovu reprezentativnu listu kulturnog nasleđa čovječanstva.

U molitvenoj tišini odata je dužna pošta akademiku Ljubomiru Zukoviću i pjesniku Božidaru M. Glogovcu koji su se davno upisali u beskrajni ljetopis iz svijeta gusala i epske poezije.

Jedna od najzaslužnijih za upis pjevanja uz gusle na Uneskovu reprezentativnu listu kulturnog nasleđa čovječanstva etnomuzikolog dr Danka Lajović Mihajlović je kao autor scenarija dala poseban pečat ovoj večeri.

Na osoben način publici su predstavljeni izvođači, kao i pjesme predstavljene u programu koji je prezentovao glumac Nebojša Kundačina.

Ovaj koncert uveo je još neke novine i podigao dosadašnje standarde. Naime, publika je, po prvi put na jednoj ovakvoj manifestaciji, imala priliku da na velikom ekranu tokom programa, pored naziva pjesme i izvođača prati pažljivo selektirane tematske ilustracije.

Prvi je na scenu izašao jedan je od vodećih guslara svoje generacije Veljko Đuranović koji, ne samo da je osjetio ukus velikih uspjeha, nego i kroz rad u žiriju težinu ocjenjivanja kolega.

Đuranović je za ovu priliku izveo pjesmu „Banović Strahinja“ iz koje je odabrao onaj dio u kom je Ban predstavljen kroz riječi njegovog nekadašnjeg roba, starog derviša, koji je portret Bana, junaka i – prije svega – čovjeka, uokvirio čuvenim stihovima:

Pomalo je takijeh junaka, ka što bješe Strahinjiću bane!

Kao najmlađi učesnik predstavio se daroviti Đorđe Pavlović iz Kule koji je svoje guslarsko umijeće usvojio od oca Ljubomira.

Kazivao je odlomak iz početnog dijela pjesme „Car Lazar i Carica Milica“ koja ne opisuje samo polazak u Kosovski boj, već govori i o bratsko-sestrinskoj ljubavi, a prije svega – o dostojanstvu i časti.

Među mladim guslarima, za koje se može reći da su sazreli kao umjetnici, posebno mjesto pripada Maksimu Vojvodiću iz Podgorice. Ovaj mladić od samo 19 ljeta neprestanim napredovanjem, širenjem repertoara i radom na svom umjetničkom izrazu i ličnosti već je stigao da se okiti titulom Saveznog pobjednika. Publici se predstavio završnim dijelom pjesme „Uroš i Mrnjavčevići“ u kojoj je je znameniti Vukov pjevač, starac Raško, progovorio o neslozi kao uzroku propasti srpske države, usmjeravajući se i na porodične odnose, na sukob oca i sina – kralja Vukašina Mrnjavčevića i Marka Kraljevića.

Etnomuzikolog, prof. Branko Tadić okupio je pjevačku grupu “Vidovdan” koja njeguje pjesmu sa svih srpskih prostora. Za ovu priliku odabrali su pjesmu pripovjednog karaktera “Jel` slobodno, care, gospodare” iz Žegara u Kninskoj krajini.

Publika je potvrdila da veoma cijeni posvećenost i talenat guslara Milana Mrdovića, koji je pored klasičnog muzičkog obrazovanja umjetnički oblikovan zahvaljujući majčinom uvođenju u svijet epske pjesme i očevom usmjerenju ka pjevanju uz gusle. Mrdović je izveo odlomak iz pjesme „Ženidbe Milića barjaktara“ koja govori o nestvarnoj ljepoti Ljeposave, djevojke „iz roda urokljiva“, koja nije dar nego prokletstvo..

Slavko Jeknić pjevanje uz gusle promoviše na različite načine, a posebno je angažovan na prenošenju znanja guslarskom podmlatku. Ljubav prema guslama usadio je i svojoj djeci, pa je njegov sin Nikola jedan od mladića na kojima počiva budućnost ovog instrumenta u Srbiji. Jeknić se predstavio stihovima iz ciklusa uskočkih narodnih pjesama “Ropstvo Janković Stojana“ koja opisuje junaka koji se, nakon dugog lutanja, vraća u dom i zatiče na svadbi svoje žene. Ovu pjesmu neki porede sa Homerovim epom i nazivaju „srpska Odiseja“.

Talentovana Katarina Gojković je tehnike tradicionalnog seoskog pevanja učila u gradu, oslanjajući se na snimke starih izvođača. Na veoma osoben način otpjevala je pjesmu “Knjigu piše turski care”, koja osvjetljava lik kneza Lazara.

Iskusni i nagrađivani guslar Draško Malidžan je izvođenjem „Mojkovačke bitke“ koja opisuje zajedničku borbu srpskog naroda u Srbiji i Crnoj Gori iz Prvog svjetskog rata dotakao dušu svakog posjetioca u sali. Autor ovih rimovanih stihova je naznačajniji epski pesnik novijih vremena, Radovan Bećirović Trebješki, koji je mnogo puta isticao kako je sve što je u životu napisao – priložio guslama.

Koncert je završen nastupom istinskog posvećenika guslama Saše Laketića koji je svojim primjerom dokazao da je druženje sa guslama ljekovita i okrepljujuća aktivnost. Publika je uživala u pjesmi „Vuk Mandušić i vezir Ćuprilić“ koju je napisao jedan od velikih autora Živojin Đukanović Zvicer“. Ova pjesma opisuje fiktivni susret Vuka Mandušić i Fazila Mustafe-paše Ćuprilića koji je imao svega 11 godina kada je čuveni uskočki harambaša otišao u legendu.

Rade Crnogorac, Slobodan Boban Drašković, dr Danka Lajović Mihajlović i dr Smiljana Đorđević Belić

Ovim koncertom Savez guslara Srbije još jednom je potvrdio odgovoran odnos u očuvanju pjevanja uz gusle kao dio najreprezentativnijeg muzičko-folklornog nasleđa Srbije.

Predsjednik SGS Jovo Radoš,, Draško Magdelinić i Milutin Šarac

Najveće zadovoljstvo imala je možda ne tako mnogobrojna, ali iskrena i prava guslarska publika. Između brojnih sportskih priredbi te večeri i aktuelnog Sajma knjiga, svoju pažnju i vrijeme povjerili su majstorima struna koji su na najbolji mogući način uzvratili.

Dok je gusala, biće i Srba!

Preuzeto sa: Slobodna Hercegovina

Nema komentara

Napišite komentar