Održan okrugli sto o položaju Srba u Crnoj Gori: Nema opstanka bez pomoći matice

Kakav je položaj Srba u Crnoj Gori, koje su istorijske okolnosti i perspektiva tih odnosa? Koliko Srbija i Republika Srpska pružaju podršku svom narodu u Crnoj Gori?
Na ta i još mnoga druga pitanja pokušali su na okruglom stolu, održanom 6. novembra 2019. godine u Domu Vojske Srbije,  da odgovore organizator prof. dr Mitar Kovač, prof. dr Časlav Koprivica, istoričar i potpredsjednik SO Berane Goran Kiković, iz Mitropolije crnogorsko-primorske protojerej Jovan Plamenac, prof. dr Dejan Mirović i dr Aleksandar Raković.

Svi su se složili da se mora više javno govoriti o problemima. Vlast u Crnoj Gori se opredijelila da po svaku cijenu promoviše novu naciju.

Kako je rekao dr Mirko Kovač režim u Crnoj Gori brutalno sprovodi antisrpsku strategiju i to uz pomoć mnogih regionalnih organizacija i vodećih zemalja Zapada. S druge strane, vlast u Srbiji i Republici Srpskoj ne čini dovoljno da na pravim način govori o problemima u Crnoj Gori i da čini praktične korake kako bi se ti problemi rješavali.

PROF: DR ČASLAV KOPRIVICA: Zeta je prva srpska država

Koprivica je naveo da je veoma važno da Srbi u Crnoj Gori koriste svoja kolektivna prava, što je dio autoriteta i struktura u Crnoj Gori odbijao. Sporno je što se ta kolektivna prava smatraju kao manjinska prava, a Srbi u Crnoj Gori se ne osjećaju kao manjina.

– Ako se Srbi odreknu kolektivnih prava, u uslovima u kojima žive u Crnoj Gori nemaju alternativni pravni put samozaštite. Razumijem ponos koji ih spriječava da prihvate ta prava, ali to ih dovodi do veoma nepovoljne situacije koja ih okružuje-  rekao je Korpivica naglašavajući da je Zeta prva srpska država.

– Prvovjenčani nije bio Stefan, nego Mihajlo iz dinastije Vojislavljevića, koji je sahranjen u prvoj srpskoj prestonici Skadar. Kada je Sveti Sava od rimskog pape tražio krunu za svog brata, pozivao se upravo na krunu Mihajlovu, tj. odatle bi polazio kontinuitet raškoj kruni. Postoji čak i pretpostavka da su od jednog ogranka Vojislavljevića potekli Nemanjići – navodi Koprivica.

Istorijska nasljednica Zete – Crna Gora bila je neumorna i u tom pogledu beskompromisni državotvorni akter srpskog objedinjavanja sve do kraja 1918. godine.

–  To je bila i ostala njena trajna i istorijska suština. Upravo u stoljećima srpskog ropstva Crna Gora je prva podigla zastavu srpskog samooslobođenja i time nadahnula mnoge druge Srbe.

Koprivica smatra da se treba stvoriti ujedinjena srpska država – Prirodna Srbija, kao jedini prihvatljivi optimalni okvir za dugotrajni opstanak Srba na njihovim istorijskim teritorijama.

– Realnost na terenu kada je riječ o Crnoj Gori jeste da Srbi treba da se izbore za svoja prava nasuprot srbofobnim pozicijama. Boriti se kroz sva moguća prava.

Kiković: Komunizam ugušio srpstvo u Crnoj Gori
Da su prava Srba u Crnoj Gori ugrožena potvrdio je potpredsjednik SO Berane, istoričar Goran Kiković. Od Crne Gore kao srpske države svega je ostalo oko 28,37 posto koji se izjašnjavaju kao Srbi.

– Na prvom popisu iz 1909. godine Srba je bilo od 317.856 građana 94,38 posto, a danas čine samo 28,73 posto sa intencijom pada ovoga broja. Dostojanstvena Crna Gora je prestala da postoji poslije dolaska komunističkog režima na vlast 1945. godine. Tada dolazi do pokretanja crnogorskog pitanja, a nova nacija je rođena 1. maja 1945. godine nakon objavljivanja teksta o crnogorskom nacionalnom pitanju u listu Borba, autora književnika Milovana Đilasa. Od tada, pa do danas traje ubijanje duše i nacionalne svijesti Crnogoraca – navodi Kiković.

Kiković je citirao Dučića, Vjerujem u Boga i srpstvo, i nadovezao se da on vjeruje u Boga i u srpstvo u Crnoj Gori i da će sadašnje stanje da se promijeni na bolje.

– U zemljama okruženja postoji krađa srpskog jezika, a da bi se ubijedili građani Crne Gore kako postoji takozvana crnogorska nacija stvara se crnogorski jezik, za koji oni tvrde da postoji hiljadu godina.

Kiković je tabelom o broju zaposlenih u javnom sektoru predočio stanje Srba u Crnoj Gori.

Služba predsjednika Crne Gore – 15 zaposlenih, 0 Srba

Zaštitnik ljudskih prava i sloboda – 18 zaposlenik, 0 Srba

Uprava za kadrove – 34 zaposlena, 0 Srba

Državna revizorska institucija – 44 zaposlena, 3 Srbina

Generalni sekretarijat Vlade – 106 zaposlenih, 0 Srba

Sekretarijat za zakonodavstvo Vlade – 21 zaposlen 0 Srba

Pri MUP-u 2.825 pripadnika, 149 Srbi

Ministarstvo prosvjete – 54 zaposlenih, 4 Srbina

Ministarstvo pravde – 19 zaposlenih, 0 Srba

Ministarstvo rada i socijalnog staranja –  76 zaposlenih, 0 Srba

Ministarstvo nauke – 19 zaposlenih, 0 Srba

Ministarstvo kulture – 34, samo 1 Srbin

Ministarstvo saobraćaja – 18 zaposlenih, 1 Srbin

Ministarstvo odbrane – 184 zaposlenih, 14 Srba

Ministarstvo vanjskih poslova – 63 zaposlenih, 1 Srbin

Ministarstvo za ljudska i manjinska prava – 15 zaposlenih, 1 Srbin

Ministarstvo zdravlja – 42 zaposlenih, 1 Srbin

Ministarstvo ekonomije – 89 zaposlenih, 4 Srbina

Ministarstvo finansija – 125 zaposlenih, 10 Srba

Ustavni sud – 32 zaposlenih, 1 Srbin

Vrhovni sud – 46 zaposlenih, 0 Srba

Upravi sud – 21 zaposlenih, 0 Srba

Apelacioni sud – 27 zaposlenih,  0 Srba

Privredni sud – 39 zaposlenih, 1 Srbin

Vijeće za prekršaje – 22 zaposlenih, 0 Srba

 Plamenac: Propala namjera Udbe da kontroliše mitropolite
Protojerej Jovan Plamenac govorio je o nepovoljnom položaju crkve u Crnoj Gori za vrijeme komunizma, pa je tako 20. maja 1947. godine kada je za mitropolita crnogorsko-primorskog izabran  vikar Arsenije Bradvarević sveštenstvo bilo podređeno komunističkim vlastima. Sveštenicima je bio oduziman značajan dio imovine, ostajali su bez prihoda, pa su ili odlazili iz Crne Gore ili su se zapošljavali u javnim službama i preduzećima da bi prehranili porodice.

– Mitropolit Arsenije se potrudio da dovede crkvu u Crnoj Gori u koliko-toliko dobro stanje, ali komunističke vlasti u njemu su prepoznale opasnost.  U montiranom procesu 1954. godine osudili su ga na 11 godina robije, nakon dvije godine je pušten iz zatvora, ali mu je zabranjen ulazak u Crnu Goru – rekao je protojerej Plamenac.

Njegov nasljednik, Danilo Dajković, je za mitropolita crnogorsko-primorskog izabran od strane UDBE. Ipak,  ni on, navodi protojerej Plamenac, nije poklekao pred komunističkim nastojanjima da u potpunosti „satru“ pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori.

Broj stanovnika Crne Gore koji su se 1991. godine  izjasnili kao Srbi bio je nešto više od 9 posto, dok je 2003. godine broj Srba u Crnoj Gori porastao na 31,99 odsto, a onih koji govore srpskim jezikom – 63,49 posto.

– Porast broja Srba u Crnoj Gori bio je alarm aktuelnom režimu da nešto hitno preduzme u zaustavljanju tog procesa. Uslijedili su preimenovanje srpskog jezika u crnogorski, inženjering u istoriografiji, protjerivanje ćiriličnog pisma, politika zapošljavanja u javnoj sferi koja rigidno favorizuje Crnogorce u odnosu na Srbe, bez obzira na stručnost – naveo je protojerej Jovan Plamenac.

Mirović: Srbofobija se širi i prema Srbiji

Prof. dr Dejan Mirović se osvrnuo na položaj Srba u posljednjih šest godina. Istakao je da je nedopustivo da jubilej 200 godina od rođenja velikog srpskog pjesnika i vladike Petra Petrovića Njegoša u Srbiji nije dostojno obilježen.

Osvrnuo se i na 2015. godinu u kojoj je predstavljen Prvi nacrt Zakona o slobodi vjeroispovijesti koji je bio vrlo loš za SPC u Crnoj Gori. Iste godine Podgorica je glasala za ulazak Kosova u Unesko.

Naredni događaj kojim je oslikao odnose Srbije i Crne Gore dogodio se 2016. godine za vrijeme Parlamentarnih izbora u Crnoj Gori kada dolazi do državnog udara.

– Podignuto je 13 optužnica među kojima je osam srpskih državljana uključujući generala Žandarmerije – rekao je Mirović koji je taj sudski proces opisao kao pravni primitivizam gori od onoga u Hagu.

Mirović je podsjetio da je Podgorica 2018. godine glasala za ulazak Kosova u Interpol, a da se iste godine desio incident na obilježavanju stogodišnjice Podgoričke skupštine.

–  Srbofobija se proširila ne samo na srpski narod i sveštenstvo u Crnoj Gori, nego i i na Srbiju. Matiji Bećkoviću i trojici srpskih intelektualaca zabranjen je ulazak u Crnu Goru. Prije toga je uhapšena Sara Vidak. Paradoks je da je u isto vrijeme u Srbiji na Kolarcu nastupala Crnogorska filharmonija povodom dana državnosti Crne Gore – rekao je Mirović.

Drugi nacrt Zakona o slobodi vjeroispovijeti koji je publikovan ove godine ocijenio je kao još gori od prvog.

– Represija nad Srbima nastavljena je izricanjem presuda za državni udar, kada je osam srpskih državljana optuženo na teške kazne zatvora, uključujući i Mandića, i Kneževića koji su vođe prosrpskih partija u Crnoj Gori – rekao je Mirović uz zaključak da je u svim slučajevima izostala snažnija reakcija Beograda.

Raković: Đukanović sljedbenik Ante Starčevića

Dr Aleksandar Raković je naveo da nepovoljnu situaciju za Srbe u Crnoj Gori čini i međusobno loš odnos  Mitropolita Amfilohija i predsjednika Srbije.

– Nama takve podjele ne trebaju. Te razlike treba prevazilaziti i spustiti tenzije – rekao je Raković i dodao da srpske političke stranke u Crnoj Gori moraju da budu u srdačnim odnosima sa srpskim vlastima.

– Prirodno je da primarnu zaštitu mogu da traže samo u Beogradu, jer Banjaluka već ima dovoljno svojih problema unutar BiH- rekao je Raković koji se osvrnuo i na složeno pitanje da li je Crna Gora Srbima matična država.

– Istorijska Crna Gora je matična država Srba, ali ova Crna Gora nema više nijedan kriterijum, element i istaknuti simbol državnosti koji je imala Kraljevina Crna Gora. To je bila nacionalna država srpskog naroda, a današnja Đukanovićeva Crna Gora zasnovana je na srbofobiji – rekao je Raković. On je podsjetio da sadašnja himna Crne Gore crpi identitet iz knjige Crvena Hrvatska.

– Đukanović je konvertit. Na njegovom srbovanju pozavidjeli bi mnogi početkom devedesetih godina, a prošao je metamorfozu kao Ante Starčević. Morao je da uništi sav prethodni identitet koji je imao i koji ga podsjeća ko je nekada bio – rekao je Raković.

On je pokazao zabrinutost predviđajući da se konačni obračun sprema.

– Niko ne može da predvidi kada će se tačno desiti, ali obračun nas očekuje. Od nas zavisi da li ćemo biti dorasli da tom izazovu odgovorimo. Imamo protivnika koji je nemilosrdan i brutalan. Ne može da sprovede genocid i etničko čišćenje jer je preslab, ali je prešao na fazu B, koju je prešao Pavelić, Tuđman. Cilj je da se broj Srba u Crnoj Gori smanji ispod 5 posto – rekao je Raković tvrdeći da je jedan crnogorski funkcioner pokazao dokument u kome je projektovano kako će Srbi u narednim decenijama biti svedeni na marginalnu grupu.

– Cilj je da se oforme dvije većinske grupe Crnogorci i muslimani – zaključio je Raković.

KOVAČ: NAJODANIJI TITOVI PODANICI  

Organizator ovog događaja dr Mitar Kovač kaže da je stradanje srpstva u Crnoj Gori dugo jedan vijek.

– Antisrpski karakter odluka AVNOJA i stvaranje SFRJ i Ustava iz 1974. su cementirale sve odluke iz Drugog svjetskog rata, odnosno raskol između komunista i potomaka boraca Jugoslovenske vojske u otadžbini. Danas smo svjedoci da aktuelna crnogorska vlast ne dozvoljava bilo kakav pomen, ili obilježje koje bi podsjetilo na postojanje Jugoslovenske vojske u otadžbini na prostoru Crne Gore. Oni to smatraju terorizmom – rekao je Kovač.

On je naveo da su crnogorski kadrovi u vojsci, naročito poslije Drugog svjetskog rata, posebno bili odani Josipu Brozu. Otuda veliki broj narodnih heroja, generala, daleko iznad procenta stanovništva.

–  Mnogi učesnici NOB-a nisu znali za strateške zamke Tita i njegovih saradnika, koji su prije svega bili iz redova hrvatskog i slovenačkog naroda. Velika greška srpskih vlasti je što se nakon raspada SFRJ nisu pozvali na ono što je Srbija unijela u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca.

Kovač se osvrnuo i na nečasno učešće Crne Gore za vrijeme NATO agresije.

– Crna Gora je priznala Kosovo, obilježila granicu sa Kosovom i Metohijom bez znanja i saglasnosti vlasti iz Srbije. Intezivira saradnju sa Albanijom, ne školuje svoje kadete i oficire u srpskim vojnim školama, nego to prepušta državama regiona prije svega u neposrednoj saradnji sa Hrvatskom i nekim drugim zemljama – navodi Kovač.

Kovač je kao poseban problem istakao osporavanje prava glasa državljanima Crne Gore, koji žive u Srbiji, a nisu prijavljeni u Crnoj Gori.

– Nema jakog pokreta Srba iz Crne Gore da ostvari to pravo.

Okrugli sto održan je pod pokroviteljstvom Evroazijskog bezbednosnog foruma.

Novinar Srpskog kola

Dragana Bokun

 

 

Nema komentara

Napišite komentar