Održano polufinalno veče 43. festivala srpskih guslara u Beranama

GORAN KIKOVIĆ,POTPREDSJEDNIK SO BERANE OTVORIO 43.FESTIVAL SRPSKIH GUSLARA U BERANAMA 

U Beranskom Centru za kulturu sinoć 27.septembra 2019.godine, održano je polufinalno veče 43.saveznog festivala srpskih guslara Srbije,Crne Gore i Republike Srpske. Skup je počeo minutom ćutanja povodom tragične smrti Milana Radovića,nekadašnjeg predsjednika skupštine tog saveza.Potom je početak festivala blagoslovio protojerej-stavrofor Dragan Ristić, dok je 43. festival srpskih guslara Srbije,Crne Gore i Republike Srpske proglasio otvorenim istoričar Goran Kiković,potpredsjednik Skupštine opštine Berane, koji je pristne pozdravio u ime festivalskog odbora i opštine Berane.On je ovom prilikom istakao sljedeće:

”Poštovani narodni guslari, ljubitelji gusala i epske poezije,časni oče Dragane Ristiću, pomaže Bog.

Pozdravljavam vas u ime Festialskog odbora 43.saveznog festivala srpskih guslara Srbije,Crne Gore i Republike Srpske i želim da vam svima poželim dobrodošlicu i uspjeh u takmičenju. Treba podsjetiti da su gusle srpski narodni muzički instrumentkoji je odlukom UNESK-a prošle godine priznat kao takav. Kao jednožičani instrument, gusle se sreću u Srbiji, Crnoj Gori, Bosni, Hercegovini i Dalmaciji i drugim srpskim krajevima.

Gusle iz Like i Bosanske Krajine uglavnom imaju dvije žice. Žice su napravljene od trideset upredenih konjskih dlaka, kao što je slučaj i sa strunom gudala. Gudalo se koristi tako što se povlači po zategnutim žicama, proizvodeći oštar i dramatičan zvuk, koji je izuzetno ekspresivan. Gusle spadaju u instrumente za koje je potrebno veliko umijeće sviranja. Gusle su igrale važnu ulogu u istoriji srpske epske poezije budući da su guslari — narodni pjevači, opjevali događaje iz nacionalne istorije vjekovima, sve dok ti tekstovi nijesu konačno zapisani. Većina pjesama govori o vremenima otomanske vladavine i nacionalne borbe za nezavisnost. Naporima Vuka Karadžića mnoge srpske epske pjesme zapisane su i sačuvane već u ranom 19. vijeku. U nekim knjigama i publikacijama se spominje podatak da su srpske gusle dočekale Fridriha Prvog Barbarosu, kada se u 12. vijeku sastao u Nišu sa srpskim vladarom Stefanom Nemanjom, gdje mu je Nemanja ponudio pomoć srpske države u krstaškom ratu. Kažu da je Barbarosa bio zadivljen zvukom gusala i pjevanjem uz njih, pa se mnogo interesovao oko pojedinosti vezanih za gusle. Gusle, kao stepski instrument, daljim porijeklom potiču iz srednje Azije. Srbi su ovdje na Balkanu narod star i nijesu došli sa nikakvih Karpata.

Na ovominstrumentu je na vrgu gusala često bila konjska ili jarčeva glava kao simbol stočarstva i nomadskih naroda, dok je gudalo najčešće izrađeno u obliku zmije, kao simbol gorštačke ljutine. Kasnije se na guslama sreću likovi srpskih nacionalnih junaka, a nije slučajno što se prave od javora, jer javor kao drvo ima simboliku u srpskoj prethrišćanskoj religiji označavajući kult predaka. Takođe se uz gusle slave preci. Gusle se još sreću i u Siriji, a kod Lužičkih Srba se baštini gudački instrument pod nazivom husle. Takođe, Srbi koji su mijenjali vjeru i primali islam, bili su zadržali običaj opjevavanja svojih muslimanskih junaka uz gusle. Danas se ovaj običaj kod njih gotovo izgubio. O junacima je rečeno i opjevano mnogo toga uz gusle, pa i krilatica ”manastiri i krivo gudalo to je srpsku vjeru sačuvalo”. Zato počesto moj prijatelj Branislav Otašević kaže ”Bolje je vidio slijepi Filip Višnjić nego mnogi današnji srpski velikaši”. Naravno o značaju guslara i gusala se može sa pouzdanjem reći da su oni i danas čuvari srpske tradicije i dalje važni za srpski narod. “

U ime opštine Berane i građana Berana svima vama koji ste došli sa strane želim prijatan boravak i dobrodošlicu i proglašavam početak ovog 43.Saveznog festivala srpskih gusala otvorenim uz želju da najbolji pobijedi. Živjeli na mnogaja ljeta!”-zaključio Kiković.

Zatim je u revijalnom dijelu festivala skup uz strune gusala pozdravio Vujadin Dobrašinović,predsjednik guslarskog društva ”Iguman Mojsije Zečević” iz Berana, dok se u takmičarskom dijelu publici predstavilo 36. narodnih guslara od kojih je 20. prošlo u finale koje će se održati večeras 28.septembra 2019. sa početkom u 19.sati u Centru za kulturu u Beranama.

 

MAKSIM VOJVODIĆ, POBJEDNIK 43. FESTIVALA SRPSKIH GUSLARA U BERANAMA

Od 20. narodnih guslara koji su se sinoć 28.septembra 2019. Odnosno druge večeri 43.Saveznog festivala srpskih gusala takmičilo  u finale koje je održano u Centru za kulturu u Beranama najbolji guslar prema odluci žirija je Maksim Vojvodić članu društva guslara ”Vojvoda Mina Radović” iz Podgorice.Drugo mjesto je pripalo guslaru Vitomiru Arseniću, članu društva guslara  ”Filip Višnjić” iz Pala a treće jesto je pripalo Vasu Đondoviću, članu društva guslara  ”Starina Novak” iz Istočnog Sarajeva.

U ekipnom takmičenju prvo mjesto je osvojilo društvo guslara ”Vojvoda Mina Radović” iz Podgorice. Drugo mjesto je osvojilo je društvo guslara ”Njegoš” iz Danilovgrada. Dok je treće mjesto pripalo društvu guslara”Stara Hercegovina” iz Beograda. Ovom prilikom uručeni su pehari i priznanja takmičarima i učesnicima festivala.

Nema komentara

Napišite komentar