U Gornjem Zaostru kod Berana održana promocija knjige Željka Čurovića ”Crvena Gora”

 

Bratoubilaštvo se jedino može ispraviti izmirenjem i oprostom


Već tradicionalno se svake godine 7. avgusta  u 20 sati na Centralnom saborištu u Gornjem Zaostru održava ”Veče gusala, poezije, istorije i tradicije“ u okviru kojeg je ove godine upriličena promocija romana, pisca Željka Čurovića ”Crvena Gora”.

O knjizi su govorili Branislav Otašević, književnik, Goran Kiković, istoričar, Miladin Joksimović, književnik i autor.

”Roman Željka Čurovića ”Crvena Gora” je upravo paralela između prošlosti i budućnosti. Nekada, kad je započeta ova crvena priča, nije sve crveno bilo loše, ali dosta toga je bilo u vrijeme crvenih loše. Čurović je čovjek koji je napisao više knjiga, među kojima ”93 dana borbe od Drine do Mojkovca”, što je objavio kada se bogami nije smjelo pisati o tim vremenima. Zašto ovo pominjem? Sve ono što je bilo nacionalno srpsko, zabranjivano je, potiskivano, što upravo i roman ”Crvena Gora” odslikava. Nije tek tako neko ta vremena nazvao ”vunenim vremenima”. Nijesu ona, nažalost, još prošla, i danas se ne smije kazati onako jasno i glasno svoja nacionalna pripadnost. Mi smo nažalost jedini narod koji se sporimo oko toga šta smo i ko smo”– kazao je Kiković.

Otašević je istakao da”Čurovićev roman ”Crvena Gora”, koji po svojoj sadržini, po tematici koju Čurović obrađuje jednim prigodnim jezikom i stilom, treba da bude udžbenik za buduće generacije, kako se ne bi dogodilo ono što se na ovim prostorima, a i u Crnoj Gori i šire, događalo minulih decenija, a i vjekova. A poruka je da ne bi trebalo više da se dogodi da udari brat na brata, kum na kuma, sin na oca, sinovac na strica, sestrić na ujaka, i obrnuto, kao što se u krvavom Drugom svjetskom ratu događalo, od čega su ostali duboki ožiljci koji i danas traju” – naglasio je Otašević.

Čurović je istakao da u knjizi ”Crvena Gora” ne pričam o partizanima i četnicima. Partizani su bili ljudi koji su bili zloupotrijebljeni od ideologije, koji su završavali posao i nisu znali šta. Šta je znao čovjek sa 19 godina i dva razreda osnovne škole kad mu neko kaže – ”Mi se borimo protiv okupatora i ti si patriota koji moraš da izvršiš taj zadatak!?” Vaspitan u duhu patriotizma njemu i nije bilo bitno koja je vojska u pitanju, morao je to da radi, kao i onaj ko je bio tamo u četnicima. Mi smo nažalost u toku rata imali dvije jugoslovenske vojske, nismo imali srpsku. Srpsko je sve zabranjivano! Bila je ova koja je bila u službi komunista, i druga koja se zvala zvanično Jugoslovenska vojska u otadžbini. Kroz čitav taj rat koji je nametnut kao bratoubilački, što je suština ove priče, mi smo postali brato-ubice, kumo-ubice i oče-ubice… To je jedna istina kojoj moramo pogledati u oči i koju moramo ispraviti, a to možemo isključivo i jedino izmirenjem i oprostom” – poručio je Čurović.

Autor romana ”Crvena Gora” Željko Čurović je govorio koji mu je bio cilj da napiše jednu ovakvu knjigu koja je pisana jezikom činjenica da se u periodu 1941-1945.vodio krvavi bratubilački i građanski rat među Srbima i da je on bio specifičan i najbrutalniji u Crnoj Gori. Tadašnju situaciju slika kroz porodicu Orlović u Hajdukovu i objašnjava svu tragediju koja je 1941. godine pogodila Crnu Goru.Treba i ovdje citirati riječi akademika Matije Bećkovića: ”Da bi bezdan bratoubilaštva bio pogubniji i nakazniji, nema ni jedne kuće u Crnoj Gori čiji ukućani nisu pripadali i jednoj i drugoj strani i ni jedne porodice koja nije podeljena na dve: našu i njinu. Nema ni jednog vođe u obe vojske koji nije imao srodnike na protivničkoj strani.Možda su baš zato te strane jedna drugu tako bezdušno poricale i ocrnjivale, a jedna majka rađala dva brata, dva dušmanina i
nepomirljiva protivnika”.Pa i dan-danji, kako svedoči i ova knjiga, ima porodica koje učestvuju u prikrivanju istine krijući srodnike pale na drugoj strani. Od jednog istog naroda napravljena su dva, koji se jedan drugog odriču i od kojih je jedan oličenje svakog dobra, a drugi svakog zla”-zaključio je autor.

Ko je autor romana ”Crvena Gora”?

Željko Čurović je rođen 14.05.1960. godine u Bijelom Polju. Predsjednik je i osnivač Udruženja ”Srpska Vertikala” iz Beograda. Profesor fizičkog vaspitanja. Kozački pukovnik. Književnik – autor pet knjiga ( ”Devedeset tri dana borbe od Drine do Mojkovca”, ”Opomena”, ”Ljubavna kaža Mikonje Stakina”, ”Anđelija”, ”Srpske sabornice i pamtiše”). Majstor karatea (”3 dan”).Nosilac titule Narodni guslar.Deset godina bio predsjednik Guslarskog Društva ”Starac Milija” iz Bijelog Polja. Jedan mandat bio predsjednik Skupštine guslara Crne Gore. Bio predsjednik Saveza srpskih guslara (Srbije, Crne Gore i Republike Srpske, sastavljen od 80 guslarskih udruženja od 2006–2010 godine.Bavio se politikom u Crnoj Gori i bio jedan od osnivača Narodne stranke Crne Gore i član Glavnog i Izvršnog Odbora te stranke, od 1991–1997.godine. Takođe jedan od osnivača Srpske narodne stranke 1997–2003.godine. Član Glavnog i Izvršnog odbora SNS.Bio predsjednik kluba odbornika Narodne stranke u bjelopoljskom parlamentu od 1991.do 1997. Bio predsjednik Opštinskog odbora Srpske narodne stranke i njen odbornik u bjelopoljskom parlamentu.Od 2003 godine živi i radi u Beogradu, sa suprugom, ćerkom, dva sina i dvoje unučadi.

Tokom večeri učestvovali su pjesnici Miladin Joksimović, David Lalić, Vulko Šćekić, Milovan Zeković, Radovan Obradović i Radoje Mišković poznati narodni guslari: Radojica Bugarin, Miloje Bugarin, Vujadin Dobrašinović, Željko Čurović, Siniša Petrić, Žarko Popović i Arsenije  Popović.

Veče je uveličala svojim nastupom i pjevačka grupa Udruženja narodnog stvaralaštva ”Đurđevi Stupovi” iz Berana.

Narednog dana,  8. avgusta u crkvi Sv. mati Paraskeve u Gornjem Zaostru, održana je liturgija a potom  parastos nevino stradalim žrtvama i pripadnicima Jugoslovenske kraljevske vojske u Otadžbini u Drugom svjetskom ratu. Potom je tradicionalno posjećen grob vojvode Milana Dobrašinovića, koji je jedan od pokretača ovoga sabora u Gornjem Zaostru koji je održava ove godine po sedamnaesti put. A zatim je na saborištu usvojen  Proglas o pomirenju među potomcima sukobljenih strana u Drugom svjetskom ratu kojega je pročitao istoričar Goran Kiković, koji glasi:

I ove 2019. godine kao i predhodnih šesnaest, ovdje se u Zaostru kod Berana okupljamo se na Saboru pomirenja i zajedništva i šaljemo svake godine poruke mira,sloge i ljubavi.

Mi, potomci nevino stradalih pripadnika jugoslovenske kraljevske vojske u otadžbini,sabrani ovdje u Gornjem Zaostru u slobodnim srpskim planinama izdajem:

PROGLAS

Tražimo od predsjednika Crne Gore, Skupštine, Vlade Crne Gore  i  ostalih državnih organa Crne Gore da prihvate našu ruku pomirenja i da Vlada Duška Markovića dozvoli napokon podizanje spomenika komadantu i vođi julskog ustanka vojvodi Pavlu Đurišiću stradalom od ustaša u Drugom svjetskom ratu jer bih se time podigao spomenik i svim našim precima koji su nevino poginulu u drugom svjetskom ratu.

Do današnjih dana se stvara lažna slika o mnogim događajima Drugog svjetskog rata kao o ustanku jula 1941.godine u Crnoj Gori. Ustanak u Crnoj Gori buknuo je 13. jula 1941. godine i nije izbio iz ”revolucionarno-klasnih” pobuda, već je to bio opštenarodni bunt protiv namere Italije da Crnu Goru odvoji od ostalih djelova Srpskoga narooda uz pomoć crnogorskih separatista. Povod za ustanak bila je Petrovdanska skupština na Cetinju. Tokom jula mjeseca oslobođen je veliki dio Crne Gore. Ustankom su rukovodili oficiri, ugledni ljudi i narodni prvaci kasnije komadanti JVu O :Đorđije Lašić, Bajo Stanišić, Pavle Đurišić, Jakov Kusovac i drugi .

Svake godine podsjećamo javnost i ističemo da nema evropskih integracija bez bratskog pomirenja među nama, jer davno su naši preci rekli ”ko neće brata za brata taj hoće tuđina za gospodara”.

Tražimo i  zahtijevamo  već punih  sedamnaest  godina a i ove godine ponavljamo da se i stratišta u Crnoj Gori obilježe na dostojan način, jer se to već dvije ipo decenije učinjele vlasti u Sloveniji.

Zato i Crna Gora, ako želi da bude demokratska i evropska država a to njeni zvaničnici stalno javno govore, mora izvršiti reviziju  istorijskih činjenica i argumenata vezanih za bratoubilački rat i ravnopravno tretirati i partizanski i četnički pokret, jer su oba pokreta bili antifašistički, a to su učinile i neke susjedne zemlje kakav je slučaj u Srbiji.

Zato se sa pravom pitamo zašto niko nije odgovarao za zločine počinjene u tzv. ”lijevim skretanjima” i u Sloveniji nad zarobljenicima 1945. godine.

Treba i ovdje citirati riječi akademika Matije Bećkovića: ”Da bi bezdan bratoubilaštva bio pogubniji i nakazniji, nema ni jedne kuće u Crnoj Gori čiji ukućani nisu pripadali i jednoj i drugoj strani i ni jedne porodice koja nije podeljena na dve: našu i njinu. Nema ni jednog vođe u obe vojske koji nije imao srodnike na protivničkoj strani.Možda su baš zato te strane jedna drugu tako bezdušno poricale i ocrnjivale, a jedna majka rađala dva brata, dva dušmanina i nepomirljiva protivnika.Pa i dan-danji, kako svedoči i ova knjiga, ima porodica koje učestvuju u prikrivanju istine krijući srodnike pale na drugoj strani.Od jednog istog naroda napravljena su dva, koji se jedan drugog odriču i od kojih je jedan oličenje svakog dobra, a drugi svakog zla.”

Zato, mi potomci nevino stradalih  pripadnika Jugoslovenske vojske u otadžbini, zahtijevamo od predsjednika Crne Gore, Skupštine, Vlade i državnih organa Crne Gore da se pridruži društvu razvijenih demokratskih zemalja, te da žrtvama zločina totalitarnog komunističkog režima u Crnoj Gori, koje su još žive ili njihovim porodicama, izrazi iskreno žaljenje, razumijevanje i priznanje za njihove pretrpljene patnje i istovremeno otvori proces odgovornosti i naredbodavaca i izvršilaca navedenih zločina.

I ove godine se sjećamo  oslobođenja Berana  od strane Italijanskog okupatora čiju je strategiju  oslobođenja osmislio  vojvoda Pavle Đurišić, što mu priznaju i komunistički rukovodioci Đoko Pajković i Radivoje Vukićević u svojim knjigama sjećanja iz Drugog svjetskog rata.

Danas se  sjećamo  stijeljanja komadanta Jugoslovenske vojske  u otadžbini đenerala Dragoljuba Draže Mihailovića,  kojega je Viši sud u Beogradu oglasio nevinim, a  tim činom su oglašeni nevini i svi pripadnici JVuO, pa i komadant Limskih četničkih odreda vojvoda i komadant Crne Gore JVuO vojvoda Pavle Đurišić, koji je oslobodio Berane 18. Jula 1941.a poslije toga je održana 21.Julska skupština u Beranama, prva te vrste u okupiranoj Jugoslaviji i Evropi, a taj datum se slavi kao dan opštine Berane.

Mi, potomci stradalih pripadnika jugoslovenske vojske u otadžbini, zahtijevamo od Vlade – premijera  Duška Markovića, da shodno demokratskim standardima koji važe u svim zemljama demokratije, gdje je svima dozvoljeno pravo na grob i spomenik da omogući podizanje spomenika vojvodi Pavlu Đurišiću, žrtvi ustaškog terora i komadantu Trinaestojulskog ustanka u Beranskom kraju 1941. godine, ovdje u Gornjem Zaostru kod Berana i u Beranama, jer je dan ustanka 13. Jul državni praznik . Izgradnjom spomenika u Beranama otklonila bi se nepravda koja je više od sedamdeset godina  nanesena ovoj nesporno značajnoj istorijskoj ličnosti, a svim pripadnicima  jugoslovenske vojske u otadžbini iz Crne Gore podigao zaslužen spomenik nakon sedamdeset godina od njihove pogibije.

Ovdje ćemo citirati riječi Visokopreosvećenog  mitropolita Crnogorsko –primorskog  Amfilohija koji kaže: ”Pokret otpora u Crnoj Gori protiv okupatora od samog početka rascijepio na onaj nazvan ” nacionalno-četnički” i drugi ”partizansko-komunistički”. Kada bi se pak sabrao konačan broj postradalih u Crnoj Gori u toku Drugog svjetskog rata u borbi s Italijanima i Njemcima i onih poginulih u uzajamnom istrijebljivanju i uništavanju, nesumnjivo bi se pokazao da je broj ovih drugih neuporedivo veći. Ta strašna činjenica postaje utoliko očevidnija ukoliko biva sagledana u svjetlosti svega onoga što se dogodilo kada su komunisti (1944) preuzeli vlast, kako u Crnoj Gori, tako i u cijeloj ondašnjoj Jugoslaviji. Crna Gora i ratna i poslijeratna crnogorska stvarnost zauzimaju izuzetno mjesto u sveukupnoj ondašnjoj jugoslovenskoj drami. Komunističko istrijebljivanje (”likvidiranje”) ideoloških protivnika, pod vidom ”izdajnika” i ”petokolonaša”, vrhuni upravo u masovnom uništenju, bez suda i presude, odstupivše na ”zli put” vojničke, intelektualne i duhovne elite Crne Gore sa brojnim prestravljenim narodom.”

Zato je od istorijskog značaja po budućnost raspolućene Crne Gore da se mi potomci zaraćenih strana u Drugom svjetskom ratu pomirimo i jednom za svagda dođe do bratske sloge .

Ponavljamo i ove godine kao i proteklih godina da svijest o istorijskim zbivanjima, jedan je od preduslova da se izbjegnu slični zločini u budućnosti između braće. Jer osuda počinjenih zločina treba da igra važnu ulogu u edukaciji mladih naraštaja, a jasan stav prema prošlosti može predstavljati dobru preporuku za buduća pokoljenja.

Riječi vladike Rada nas opominju na to : ”Pokoljenja djela sude šta je čije daju svjema”.

Mi, potomci nevino stradalih pripadnika jugoslovenske vojske u otadžbini, ponosni smo na svoje pretke koji su se borili za krst časni i slobodu zlatnu, za kralja i otadžbinu! I bili antifašistički orjentisani! Za bratsku slogu i bratsko pomirenje među Srbima!

Skup su pozdravili  svojim besjedama vojvode Mileta Pavićević i  Miroljub Milentijević iz Zvečana sa Kosova i Metohije. Pozdravljen je i vojvoda Slobodan Mihajlović iz dijaspore. Tokom svečanosti Branu Radniću, Svetu Mitroviću i Željku Čuroviću dodijeljeni su zlatni ordeni Draže Mihailovića prvog stepena od strane visokog vojvodskog savjeta koje je donio vojvoda Miodrag Božović iz Bograda. Svoje stihove  pročitao je pjesnik Duško Nedović, dok su tokom programa nastupali guslari Radojica Bugarin, Miloje Bugarin,Vujadin Dobrašinović, Siniša Petrić, Žarko Popovići Arsenije  Popović, goste su tokom sabora zabavljali narodni pjevači iz Berana i Bijelog Polja.

Srdačnu dobrodošlicu gostima Sabora poželjeli su domaćini Brano i Žarko Radnić. Skup je pozdravio biranim riječima predsjednik MZ Gornje Zaostro Vučić Dobrašinović. Naredne godine domaćin će biti crkveni odbor iz Gornjeg Zaostra zajedno sa prijateljima iz Berana.

Autor teksta: Goran Kiković

Nema komentara

Napišite komentar