Vladika Sergije i predstavnici zavičajnih udruženja u Skupštini Srbije razgovarali o situaciji u zapadnokrajiškim opštinama

ZAKLJUČKE PRETOČITI U KONKRETNA RJEŠENJA


Predsjednik Miodrag Linta, zajedno sa članovima Odbora za dijasporu i Srbe u regionu, primio je u 5. novembra u Skupštini Srbije vladiku bihaćko-petrovačkog Sergija i predstavnike zavičajnih udruženja sa područja koje pokriva ova Eparhija. Glavne teme sastanka bile su problemi vezani za ekonomski razvoj, iseljavanje mladih Srba, obrazovanje na srpskom jeziku i pismu, kao i spora obnova porušenih kuća i infrastrukture. Naglašen je ključni značaj Eparhije bihaćko-petrovačke i njena pozitivna uloga, na čelu sa vladikom i sveštenstvom, u opstanku srpskog naroda na tom području.

Otvarajući sastanak, Miodrag Linta predsjednik Odbora, naveo je niz problema sa kojim se u svakodnevnom životu suočava srpski narod na ovim prostorima.

„Zbog toga sam i pozvao vladiku Sergija i predstavnike zavičajnih udruženja, da članove Odbora upoznaju sa trenutnom situacijom u tom regionu i daju konkretne predloge šta bi trebalo preduzeti da se problemi počnu rješavati“, rekao je Linta, zahvalivši se vladiki Sergiju što je izdvojio vrijeme i došao na ovaj sastanak.

 

SJEDIŠTE EPARHIJE OSTAĆE U FEDERACIJI BIH


Vladika bihaćko-petrovački Sergije izrazio je zadovoljstvo što je prvi put u Skupštini Srbije, kao i što na sastanku učestvuju i predstavnici zavičajnih udruženja iz zapadnokrajiških opština. Na početku svog govora istakao je da se zamonašio davne 1995. godine, da je odmah nakon toga sa narodom u Oluji stigao u Srbiju i da se čim su uslovi dozvolili, vratio1998. godine na poziv tadašnjeg vladike Hrizostoma, sadašnjeg mitropolita dabrabosanskog, da zajedno sa narodom započne obnovu života.

„Izabran sam 2014. godine za episkopa frankfurtskog i sve Njemačke, bio sam gore tri godine, a odlaskom vladike Atanasija, ponudio sam se Saboru i patrijarhu da se vratim i da zajedno sa svojim sveštenstvom preuzmem Eparhiju bihaćko-petrovačku. Mada je prošlo skoro 25 godina, smatram da se još može nešto učiniti za naš narod tamo, zajedno sa vama i svim ljudima dobre volje, pa tako i zavičajnim udruženjima od kojih bih odmah da istaknem udruženje „Ognjena Marija Livanjska“ za koje smatram da je najorganizovanije“, rekao je, na početku svog govora, vladika Sergije, a zatim predstavio Eparhiju na čijem se čelu nalazi.

„Eparhija bihaćko-petrovačka površinom spada među veće eparhije SPC, ali je po broju vjernika jedna od manjih i po posljednjim podacima ima 31 hiljadu vjernika u oko 11 hiljada domaćinstava. Trenutno broji 35 parohijskih sveštenika koji vrše bogosluženje u 150 hramova i četiri sveštena monaha koji vrše bogosluženje u šest manastira. Najveći problem predstavlja vrlo nizak stepen stupanja u brakove, odnosno priraštaja pravoslavnog stanovništva, posebno u dijelu eparhije na prostoru Federacije BiH, gdje nažalost na 30 umrlih dolazi jedno novorođenče. Neznatno veći procenat je u opštinama koje pripadaju dijelu Republike Srpske, ali je tamo problem migracija stanovništva, gdje u većini slučajeva mladi ljudi sa kompletnim porodicama odlaze u zemlje Evropske unije. Starosna dob je takva da je 70 procenata njenog stanovništva penzionerskog ekonomskog statusa, što utiče i na crkvenu moć crkvenih opština i manastira“, nastavio je vladika Sergije. Vladika je istakao niz problema sa kojima se susreću stanovnici njegove eparhije, od diskriminacije u zapošljavanju u opštinama sa većinskim srpskim stanovništvom Drvar, Grahovo, Glamoč u Federaciji BiH, prije svega, u državnim preduzećima elektroprivreda, šumarstvo, kao i društvenim ustanovama gdje su zaposleni uglavnom Hrvati i Bošnjaci. Javljaju se problemi u nastavi, pogotovo u Glamoču gdje djeca uče na hrvatskom jeziku, dok u drugim opštinama sa većinskim srpskim stanovništvom mnogi udžbenici i nastavni planovi se izvode takođe na hrvatskom jeziku.

Vladika je istakao i problem srpske razjedinjenosti pogotovo kao kod prethodnih izbora u BiH. Nastavio je o ekonomskoj samostalnosti manastira i Eparhije, gdje su pokrenuti već neki projekti vezani za proizvodnju mlijeka, ali sve to mora da se podigne na viši nivo. Istakao je da bi se jedan dio sredstava mogao dobiti kroz turizam, odnosno poklonička putovanja obilazeći manastire i druga mjesta u Eparhiji. Na kraju, vladika je rekao da iako je bilo predloga da se vladičanski dvor pravi u Mrkonjić Gradu, ili nekom drugom mjestu u Republici Srpskoj, on ostao u uvjerenju da to ne bi bilo dobro po vjerni narod i sam rad Eparhije, pa bi trebalo da bude izgrađen u Bosanskom Petrovcu, tako da će on ostati srpski episkop u Federaciji BiH.

 

ZABRINJAVA LOŠ ODNOS IZMEĐU SRBA


Nakon toga za riječ su se javljali predstavnici zavičajnih udrženja.

Dušan Kočalka, iz udruženja „Podgrmeč“ iz Žitišta rekao je da su predstavnici njegovog udruženja na početku školske godine posjetili škole u Budimlić Japri i Hašanima i odnijeli školski pribor i drugu opremu u vrijednosti od 20 hiljada evra. U tim srpskim područijima ima 30-ak đaka i što je pozitivno taj trend u posljednjih pet godina ne opada. O školstvu je govorio i Stevan Banjac, predsjednik udruženja Drvarčana u Beogradu. Rekao je da osnovna škola u Drvaru ima 400 učenika, dok je broj onih koji ostaju u srednjoj školi mnogo manji. Roditelji šalju djecu u Banja Luku, Beograd, jer nastava nije na zadovoljavajućem nivou. Kao apsurdan primjer Banjac je naveo da je srednja škola primila nastavnika matematike, jednu muslimanku iz Cazina, koja nema završen fakultet, a čovjeka koji je završio dva fakulteta Srbina iz Drvara nije, samo zato što je njegov brat član opozicione stranke u Drvaru.

Branko Trivan, iz udruženja Grahovljaka, govorio je o proteklim izborima u BiH i izrazio zabrinutost zbog neslaganja među srpskim strankama oko ključnih pitanja. Pored toga što su imali pomoć Predstavništva RS u Srbiji, bio je izuzetno mali odaziv. Očito da je kampanja bila slaba, prije svega, u državnim medijima Srbije, zato bi o tome trebalo povesti više pažnje kako bi se dao značaj izborima i narodu objasnilo koliko je vredan svaki njihov glas. Slobodan Kalabić, predsjednik udruženja Ključ-Ribnik, predložio je da svi oni koji ne mogu obrađivati zemlju, trebalo bi da je predaju crkvi na raspolaganje. Kalabić smatra da su u kraju gdje su Bošnjaci u većini, međunacionalni odnosi bolji i da bi trebalo raditi na tome da se obnovi Grmečka korida.

 

NEOPHODNO MINISTARSTVO ZA SRBE U REGIONU


Narodni poslanik doc. dr Ivan Bauer, prvi se od članova Odbora uključio u raspravu riječima „da nama niko ne može biti veći neprijatelj, nego što mi sami sebi možemo da budemo“. Pominjući prethodne izbore rekao je da se može povući paralela sa izborima u Hrvatskoj i da se sada to ponavlja u BiH. Većina Srba sa pravom glasa ne izlazi na njih, što je pogubno za one koji žive na tim prostorima, posebno u Federaciji BiH. Mi kao članovi Odbora smo spremni da pomognemo i učinićemo sve što je u našoj moći, ali ne može niko više da vam pomogne od vas samih, zaključio je Bauer.

Mirjana Dragaš zamjenica predsjednika Odbora, istakla je ulogu SPC i svih građana u razvijanju nacionalne svijesti. Dragaš je istakla da nije dobro ni to što u Srbiji ne postoji ministarstvo za Srbe van Srbije i u regionu, kako ne bismo pokidali te veze. Naprotiv, te veze moramo da održavamo sa još više energije, jer se vrlo lako može desiti da se pokidaju korijeni sa maticom, jer ovo nije Srbija samo onih koji su rođeni u njoj već Srbija svih Srba. Međutim, sličan organ potreban je pri Vladi Srpske, jer bi se to tijelo trebalo baviti imovinom i sudbinom srpskog naroda u Federaciji.

Narodni poslanik mr Ivan Kostić, na početku svog izlaganja, zahvalio se predsjedniku Odbora Miodragu Linti što je pozvao vladiku Sergija, rekavši da se ne sjeća da je na nekom operativnom sastanku u Skupštini bio i jedan episkop SPC. Upravo je SPC bila temelj očuvanja nacionalnog identiteta, pogotovo kada su ti prostori bili dio Austro-ugarske, istakao je Kostić, predloživši formiranje fonda za ugrožene porodice kako one ne bi napuštale svoja imanja, već ostajale na srpskim prostorima. Aleksandar Čotrić, narodni poslanik je rekao da bi trebalo da se zaključci sa ovakvih sastanaka pretoče u konkretna rješenja, a pomenuo je pomoć od 5,5 miloina evra koje je vlada Republike Srbije uplatila opštinama u Srpskoj i Federaciji BiH.

Do kraja sastanka, za riječ su se javili Dušan Savić iz Udruženja Drvarčana, naglasivši da je po njemu gorući problem odlazak Srba sa tih prostora i da treba naći način kako to sprečiti. Dušan Petrović iz udruženja Ognjena Marija Livanjska rekao je da je osnovni problem to što nemamo jasnu nacionalnu strategiju. Bez radnog tijela Republike Srbije, možda je najbolje da to bude Ministarstvo, i konkretne finansijske pomoći, teško ćemo da zadržimo naše teritorije i narod na prostoru Livna, Kupresa i drugih mjesta u Federaciji. Ovu ideju podržao je i Stevan Banjac, riječima da „za taj organ nikoga ne treba da molimo, već je naš zahtjev da on bude oformljen“. Velika većina ostalih učesnika u raspravi je takođe to podržala.

 

PREPORUKE PROSLIJEDITI PREDSJEDNIKU, VLADI I NADLEŽNIM MINISTARSTVIMA


Dragan Ivanić iz udruženja Petrovčana u Beogradu, rekao je da je ovo udruženje prije neki dan imalo sastanak i da su na primjeru Eparhije vidjeli da se nešto konkretno može uraditi, ne samo sa sredstvima već i konkretnim radom sa puno odricanja i ljubavi. Upravo rad, znanje i odricanje su ono što treba tim krajevima i naša pomoć, ali ne humanitarna već u otvaranju novih pogona zapošljavanja ljudi, smatra Ivanić, navodeći da tu već ima određenih pomaka, tako što u srpskoj opštini Drinić ima više zaposlenih radnika nego stanovnika. Mihajlo Cvijetić, iz udruženja Kuprešana, istakao je problem u školama u dijelu Kupresa koji pripada Federaciji gdje srpska i muslimanska djeca uče po hrvatskom nastavnom planu i programu.

Dragan Divjak iz udruženja Sana –Grmeč, isto je pomenuo školstvo kao jedan od ključnih problema. Rekao je da je u Lušci Palanci bilo šest učenika, ali da je škola izmještena u muslimanski dio opštine, a osim škole, u srpskom dijelu, više nema ni policijske ni zdravstvene stanice tako da se naš narod zaista osjeća ugroženim i ako se ovako nastavi Srba tamo više neće biti jer u 40 sela već nema Srba. Vladimir Bursać iz Zrenjanina je govorio o kulturi sjećanja i pamćenja na srpske žrtve naglasivši da ona nije na nivou na kome bi trebalo da bude i da nažalost mi zaboravljamo na naše žrtve ne samo postradale u posljednjem ratu već i onima prije njega.

Zaključujući sastanak, Miodrag Linta predsjednik Odbora, rekao je da bi pitanje Srba u regionu trebalo definisati kao jedno od državnih i nacionalnih pitanja. U skladu s tim potrebno je da se osnuje Ministarstvo za Srbe u regionu u kojem bi radili stručni ljudi koji bi bili posvećeni svom poslu i koje bi imalo značajna budžetska sredstva. Cilj Ministarstva za Srbe u regionu bi bio da pomogne opstanak Srba u osam država regiona (Hrvatska, BiH, Makedonija, Crna Gora, Slovenija, Mađarska, Rumunija i Albanija). Linta je rekao da će Odbor sačiniti preporuke, zajedno sa Episkopom Sergijem i zavičajnim udruženjima, koje će potom biti proslijeđene Predsjedniku Republike, Predsjednici Vlade Republike Srbije i nadležnim ministarstvima.

TEKST I FOTOGRAFIJE: Željko ĐEKIĆ

UČESNICI SASTANKA


Osim predsjednika Odbora Miodraga Linte, na sastanku sa vladikom Sergijem bili su prisutni i zamjenica predsjednika Odbora Mirjana Dragaš i članovi doc. dr Ivan Bauer, mr Ivan Kostić i Aleksandar Čotrić, kao i predstavnici zavičajnih udruženja: Udruženje Ognjena Marija Livanjska – Beograd, Udruženje Drvarčana u Beogradu, Udruženje Petrovčana u Beogradu, Udruženje Grahovljaka i prijatelja Bosanskog Grahova iz Beograda, Udruženje Srba iz BiH „Sana-Grmeč“ iz Beograda, Udruženje „Ključ-Ribnik“ iz Beograda, Udruženje Kuprešana iz Beograda, Udruženje građana Sana iz Stare Pazove, Udruženje građana Zmijanje iz Novog Sada i Udruženje građana Podgrmeč iz Žitišta.

Nema komentara

Napišite komentar