Poslije 175 godina obnoviće se spomen obilježje knezu Holmije Nikoli Miloševiću Vasojeviću

U organizaciji Udruženja prijatelja i poštovalaca Bjelopavlića ”Bijeli Pavle” iz Danilovgrada i Srpskog-istorijsko kulturnog društva ”Nikola Vasojević” iz Berana juče 30. Maja 2019. Održan je parastos u Crkvi Svetog Simeona Mirotočivog u Donjem Zagaraču knezu Holmije Nikoli Miloševiću Vasojeviću koji je tu ubijen prije 175. Godina. Pomenu su prisustvovali predstavnici bratstva Miloševića iz Lijeve Rijeke rodnog mjesta Nikole Miloševića Vasojevića, predstavnici Udruženja književnika ”Sjeverac” iz Podgorice, predstavnici Udruženja Crnogorsko –Ruskog prijateljstava iz Podgorice i drugi poštovaoci djela kneza Nikole.

Potom je obiđeno mjesto njegove pogibije koje se naziva ”Konzulov grob” i donešena je odluka da mu se podigne spomen obilježje u organizaciji Udruženja prijatelja i poštovalaca Bjelopavlića Bijeli Pavle iz Danilovgrad, Srpskog-istorijsko kulturnog društva ”Nikola Vasojević” iz Berana i mještana Donjeg Zagarača.

Treba podsjetiti i ovdje ko je bio knez Holmije Nikola Milošević Vasojević. Visoki ruski oficir i vojni ataše u Carigradu, projektant puta Beograd-Bar, turski general kvartermajster, engleski konzul, osnivač prve srpske škole u Novom Pazaru

Knjaz Nikola Vasojević, od oca Staniše (Mihaila) i majke Jovane (Ane), rođene Nikšić, rođen je 1797. godine u ljevorečkom selu Lopate. Jovana je bila ćerka trebješkog harambaše Lazara Nikšića koji se, od 1791. godine, poslije neuspjelog Trebješkog ustanka, nalazio u zbjegu u Gornjoj Morači, sa još 200 trebjeških porodica. Za sve vrijeme njihovog boravka u Gornjoj Morači, Petar Prvi se zalagao da ih preseli u Rusiju. Posle više molbi, ruska vlada je to odobrila, i u nekoliko grupa, sve trebješke porodice su tamo preseljene. Sa jednom od tih grupa, 1804. godine, otišao je i Nikola Vasojević, tada sedmogodišnjak, zajedno sa majkom Jovanom i očuhom Gligorom Radonjićem. Nastanili su se u Odeskoj guberiniji. Od 1806. do 1818. godine, Nikola se u Rusiji školuje i završava vojno-inženjersku akademiju, a potom službuje u Petrogradu kao vojni inženjer. Nakon unapređenja u čin kapetana, raspoređen je na Kavkaz, gdje mu je glavni zadatak bio izrada vojnih karata za tamošnje granične oblasti. Godine 1829. imenovan je za ruskog vojnog atašea u Carigradu. Naredne godine učestvovao je u radu međunarodne komisije za razgraničenje Turske i Srbije. Imajući potrebu za takvim stručnjakom, kao i njegovu bezgraničnu ljubav prema svome otačestvu, knjaz Miloš Obrenović ponudio mu je da radi u službi Knjaževine Srbije, što je ovaj, nakon saglasnosti ruske vlade, prihvatio. Prvi zadatak bio mu je da izradi kartu novorazgraničene i znatno proširene Kraljevine Srbije, što je obavio brzo i kvalitetno. No, budući velikog duhovnog potencijala, a ipak ne shvatajući oslabljene ekonomske mogućnosti zaostale i dugo pljačkane Srbije, kao glavni inženjer Knjaževine, predlagao je krupne i teško ostvarljive investicije čije su predračunske vrijednosti knjaza Miloša Obrenovića žestoko uznemiravale. Naročito ga je uplašio predlog za izgradnju modernog magistralnog puta Beograd-Bar, koji je pored visoke cijene morao ići preko turskih teritorija. Ovaj nesporazum je bio tako težak da su sva nastojanja knjaževskog sekretara Dimitrija Davidovića da ih pomiri— ostala bezuspješna, utoliko više što je knjaz Miloš u obrazovanom Vasojeviću vidio budućeg rivala, te je i iz tog razloga smatrao da ga se treba što prije otarasiti. -rekao je o Nikoli Vasojeviću istoričar Pero Radonjić iz Danilovgrada, inače kustos muzeja u tom gradu.

-Visoki ruski oficir i vojni ataše u Carigradu, projektant puta Beograd-Bar, turski general kvartermajster, engleski konzul, osnivač prve srpske škole u Sandžaku Z n a j uć i z a v i s o k o o b r a z o v a nj e i v a n r e d n u nadarenost Nikole Vasojevića, carigradska vlada mu je ponudila službu kao šefu inženjerske službe u turskoj vojsci, što je on odbio, noseći se mišlju da se ponovo vrati u Rusiju. No, Turci su po svaku cijenu željeli da ga pridobiju, pa su ponudili položaj generalk v a r t e r m a j s t e r a s v i h suvoputnih turskih trupa u Evropi, što je prihvatio. Kao turski general, 1835. godine bio je u obilasku Skadra i Skadarskog pašaluka. Iste godine iz Skadra odlazi na Cetinje da bi se upoznao sa Njegošem koji mu tom prilikom uručuje uvjerenje o plemićkom porijeklu. Godine 1837. engleski ambasador u Carigradu, lord Ponsonbi, imenuje Nikolu Vasojevića za vice-konzula za provincije: Bosnu, Hercegovinu i Albaniju, sa sjedištem u Novom Pazaru.

Knez Nikola je bez sumnje bio obrazovan, preduzimljiv i darovit čovjek. U Rusiji je završio visoku školu. Kao darovit vojni stručnjak snima i radi mape Kavkaza i Zakavkazja… …Knez Nikola Vasojević je govorio trinaest jezika. O njegovoj kulturi, visokom obrazovanju i darovitosti svjedoče njegove razgranate veze. Dva puta ide u Englesku, Francusku, Italiju… Pored Engleske za njega i Knjaževinu Vasojeviće interesuju se i Francuzi. Sa poljskom vladom u izbjeglištvu sklapa tajnu Vasojevičko-poljsku konvenciju, do čije realizacije nije došlo greškom Poljaka. Knez aktivno sarađuje sa mnogim značajnim ličnostima svoga vremena; sa Obrenovićima i namjesnicima Srbije, sa Ami Bueom kome poklanja mape oblasti Vasojevića, Zete i Albanije koje je sam crtao, u vezi je sa Mušickim kome takođe poklanja pomenute mape, ima vez sa kulturnim radnicima Srbije a Isidor Stojanović mu posvećuje pjesmu, Srbi sa Kosmeta ga slave i takođe mu pjevaju pjesme, u prvo vrijeme živo sarađuje sa Njegošem koji mu takođe posvećuje veoma lijepu pjesmu ispisanu na Orfelinovom kalendaru koji poklanja knezu, u službenim posjetama skadarski i travnički veziri ga dočekuju sa po pedeset konjanika i poklanjaju mu sablje i atove, često i aktivno sarađuje sa konzulima mnogih država koji mu priređuju veličanstvene prijeme i uzvraćaju gostoprimstvo…, knez Vasojević je bio svjetska ličnost sa četiri državljanstva. On i sam piše pjesme, putopise, crta mape, intersuju ga istorijske nauke, naročito doseljenja Slovena na Balkan, bavi se problemom genealogije Vasojevića koju izvodi od kralja Radoslava (1160), sa igumanom Mojsijem Zečevićem, tom izuzetnom srpskom ličnošću, dopunja i usavršava stari Vasojevički zakon naslijeđen od kneza Milutina i Mirčete Raičeva, veoma se aktivno bavi ustrojstvom državnosti Knjaževine Vasojevića koji ima svoje granice, zakon, grb, novac… Uopšte, ono srpsko pokoljenje kome su pripadali legendarni srpski mučenici knez Nikola Vasojević, iguman Mojsije Zečević, vojvoda Miljan Vukov…, koji su dugo poprijek gledani sa poperenim topovima sa turskih tvrđava, živjelo je i umiralo za ideale oslobođenja i ujedinjenja srpskog naroda, a knez Nikola je, stvarajući srpsku knjaževinu Vasojeviće između već postojeće dvije srpske države Srbije i Crne Gore, imao kao svoj veliki cilj da na Balkanu povrati slavno srpsko “Dušanovo carstvo”.-kazao je o knezu Nikoli istoričar Goran Kiković, iz Berana , predsjednik Srpske narodne odbrane Vasojevića i limske doline.

Potpisana izjava o saradnji Udruženja Bjelopavlića ”Bijeli Pavle” Danilovgrad i Srpskog istorijsko kulturnog društva ”Nikola Vasojević”Berane

Ovom izjavom o saradnji navedena Udruženja dogovaraju, razvijaju i unapređuju međusobnu saradnju na kulturnom, istorijskom, tradicijskom i duhovnom planu na području Bjelopavlića i Vasojevića, kao i između stanovnika tih područja.

Saradnja će se odvijati u okviru programskih načela i aktivnosti kojima se navedena društva bave.

Saradnja će se odnositi na učvršćivanju statusa i jačanju pozicije temeljnih vrijednosti nacionalnog identiteta stanovnika ovih područja, a posebno na njegovanju i unapređenju korištenja srpskog jezika, ćiriličnog pisma, hrišćanske vjere i hrišćanskih vrijednosti u okviru Mitropolije crnogorsko – primorske.

Saradnja će se odvijati realizacijom zajedničkih kulturnih događaja, tribina, naučnih skupova, izdavačkih poduhvata, promocijom zajedničkih kulturnih, istorijskih, tradicijskih, duhovnih i identitetskih karakteristika i pitanja, zaštitom kulturnog nasljeđa, vraćanja iz zaborava i vrednovanja ličnostii događaja od značaja za područja Bjelopavlića i Vasojevića i njihove stanovnike.

U okviru unapređenja međusobne saradnje i isticanja specifičnih vrijednosti stanovnika ovih područja, kao i samih područja, predstavnici udruženja će zajednički učestvovati na tribinama, kulturnim manifestacijama, javnim istupima u pisanim i elektronskim medijima, sa ciljem isticanja i podizanja značaja svih vrijednosti i specifičnosti područja Vasojevića i Bjelopavlića, kao i stanovnika tih područja, uz maksimalno međusobno uvažavanje i poštivanje, sa namjerom afirmativnog odnosa jednih prema drugima.

za Udruženje Bjelopavlića „Bijeli Pavle“ iz Danilovgrada Mr Ognjen Jovović a za SIKD „Nikola Vasojević“iz Berana Goran Kiković, prof.

U Danilovgradu, 30.05.2019.g.

 

U Matici srpskoj u Danilovgradu održano veče istoričara Gorana Kikovića i upriličena promocija časopisa Glas Holmije

U Danilovgradu 30. maja 2019. u prostorijama „Matice srpske“ predstavljen je 39. Broj časopis „Glas Holmije“, kao i knjige istoričara Gorana Kikovića „Preci i potomci“, „Vasojevići u borbi za srpsko i jugoslovensko ujedinjenje 1914-1918.“ i „Rusija i Crna Gora kroz vjekove“ i govoreno je o ličnosti i djelu kneza Holmije Nikole Miloševića Vasojevića.
Ognjen Jovović, predsjednik Udruženja Bjelopavlića ”Bijeli Pavle”,je pozdravio prisutne goste koji su govorili o ličnosti Nikole Vasojevića, časopisu Glas Holmije i knjigama Gorana Kikovića. On je vispreno i znalački vodio program ove večeri u kojem su učestvovali:
-Goran Kiković,istoričar, glavni i odgovorni urednik ”Glas Holmije” iz Berana
-Branislav Otašević,književnik, predsjednik izdavačkog svajeta”Glas Holmije” iz Murine
-David Lalić,pjesnik i publicista,član izdavačkog svajeta”Glas Holmije” iz Andrijevice
-Mr Ogenjn Jovović,predsjednik Udruženja Bjelopavlića ”Bijeli Pavle” Danilovgrad
-Pero Radonjić,istoričar iz Danilovgrada
-Vulko Šćekić, pjesnik i publicista iz Berana
Uz gusle su pjevali mladi guslari Siniša Petrić iz Berana i Vladimir Radojević iz Danilovgrada.

-Miljan Stanišić, publicista iz Danilovgrada govorio je u svom obraćanju o stvaralaštvu Gorana Kikovića i časopisu Glas Holmije čije izlaganje donosimo u cjelosti:

”Moje večerašnje obraćanje odnosiće se na izlaganje o časopisu “Glas Holmije”, kao i o bogatom stvaralačkom opusu njenog urednika prof. Gorana Kikovića. “Glas Holmije” je časopis za književnost, istoriju i kulturu i predstavlja jedini srpski časopis sa sjevera Crne Gore, koji izlazi na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu. Samim svojim naslovnim odrednicama ovaj časopis se jasno pozicionirao da istražuje, prezentuje i njeguje bogatu srpsku tradiciju, istoriju, kulturu, tj. duhovnost Vasojevića i Crne Gore kroz vjekove, kao i bavi se aktuelnom nezavidnom pozicijim srpskog naroda u Vasojevićima i Crnoj Gori, koji je na udaru neototalitarnih,antisrpskih, montenegrinskih struktura, koje potiru sve one vrijednosti po kojima su ovi prostori bili prepoznati i unijeli ih u civilizacijske tokove. Osma godina od postojanja ovog eminentnog časopisa i izašlih 39 brojeva u uslovima diskriminacije srpskog naroda, predstavlja luču srpske slobodne misli u današnjoj neslobodnoj, zarobljenoj, antisrpskoj Crnoj Gori, gdje je čitavi jedan narod, srpski narod, koji je stvarao i proslavio Crnu Goru, danas etiketiran remetilačkim faktorom, gdje se atakuje na Mitropoliju Crnogorsko- primorsku, t.j. na ukupni srpski identitet, gdje se na pravdi Boga osuđuju srpski politički lideri i sl. “Glas Holmije” je postao prepoznatljiv ne samo u Vasojevićima nego i šire jer je kvalitetnim tekstovima eminentnih stvaralaca iz raznih oblasti postao nezaobilazno štivo, saznajnog karaktera, koje uči i opominje da se ne smijemo odreći svoga srpskog identiteta što su nam u amanet ostavili naši slavni preci i kao putokaz kojim osveštanim putevima mi njihovi potomci treba da hodimo. Časopis “Glas Holmije” u imenu i svojim djelovanjem časno nosi ideju i djelo kneza Nikole Miloševića Vasojevića, osnivača kneževine Holmije, koji je glavom platio svoju zamisao da osnivanjem ove kneževine bude stožer i za okupljanje i objedinjavanje ostalih brdskih srpskih plemena, kako bi se tim činom stvorila jaka srpska država od stare Crne Gore i Brdskih plemena. Međutim, vladajuća dinastija Petrovića je kako tada, tako i kasnije takve tendencije surovo kažnjavala, jer je u svemu težila da ima primat, pa i u slučajevima kada je to štetilo opštim srpskim interesima. Tako je navedenu zamisao to glavom platio, kao što smo naveli, izuzetna ličnost knez Nikola Milošević Vasojević.

Sa ujedinjenjem Bjelopavlića i Pipera sa četvoronahijskom Crnom Gorom, nakon veličanstvenih pobjeda na Martinićima i Krusima i stvaranjem države sa dva entiteta Crne Gore i Brda, kao i kasnijim pridruživanjem njima i drugih brdskih plemena, samo za neko vrijeme je izražavalo njihove plemenske specifičnosti i prepoznatljivosti koje su davale kvalitet toj državi. Međutim, dinastija Petrovića je težila da brdska plemena koja su se sa velikim žarom ujedinila sa Crnom Gorom, unifikuje i pretoči u crnogorski identitet, ukidajući kasnije iz naziva države entitet Brda, brišući njihovu prepoznatljivosti, koje su se vremenom sve više gubile, ali ne sporeći njihov zajednički srpski imenitelj. U konkretnom slučaju termin Crna Gora nije valjano izražavao identitet Brdskih plemena. Brdska plemena su i u surovim uslovima turske okupacije opstajala kao samostalna plemena i usled upućenosti jednih na druge, kao i vezivanjem za četvoronahijsku Crnu Goru i obratno, kroz međusobne pomoći u nevoljama i kroz druge oblike saradnje (bez obzira na povremena međusobna trvenja). Ujedinjenje ovih Brdskih srpskih plemena sa Starom Crnom Gorom bili su prirodni procesi, ali to nije bio razlog crnogorskim vlastodršcima da ih marginalizuju, asimiluju i pretvaraju u provincijalne Crnogorce, potirući njihove prepoznatljivosti i identitete. Te tendencije, ali u još brutalnijem vidu ispoljavaju se i do dana današnjeg. Danas ova antisrpska, antidemokratska, neototalitarna, montenegrinska družina na vlasti potire sve one vrijednosti po kojima su ovi prostori bili cijenjeni i prepoznati. Njihov vrhunski ideal je samo monetarne prirode, pa u tom cilju žele da stvore poslušnu i podobnu individuu, lišenu srpskog nacionalnog, vjerskog, tradicionalnog i kulturološkog utemeljenja i stvore podaničku masu sluganjerskog, palanačkog mentaliteta, podložnu manipulacijama. Zato su izabrali plan da iz istorije Crne Gore izbrišu sve ono što ima vjekovni srpski identitet i sadržaj, jer Srbi u Crnoj Gori, tj. Crnogorci, Brđani, Hercegovci, Bokelji i dr., imaju bogatu slobodarsku tradiciju otpora svakoj vrsti torture, nametanja, prisile, a to se ne uklapa u montenegrinski koncept, ne hajući za onu poznatu maksimu „da oni koji ne priznaju prošlost nemaju pravo ni na budućnost“. Tako se i časopis “Glas Holmije” iz broja u broj zalaže da se očuvaju i njeguju istinske vrijednosti srpske baštine, što su nam ostavili naši preci i da ih još više razvijamo i unapređujemo.

Kako kao glavni urednik “Glasa Holmije”, kao i sa do sada objavljenih osam knjiga, prof. Goran Kiković postaje poznato istorijsko ime, kao nadareni stvaralac koji istražuje složene teme i o njima iznosi istorijske vredonosne stavove. Prof. Kiković izlaskom svoje prve knjige “Vojvoda Pavle Đurišić“ 2003. godine, koja je ujedno i bila njegov diplomski rad, skrenuo je pažnju na sebe, osvetljavajući ličnost Pavla Đurišića i njegovu ulogu u Drugom svjetskom ratu, jer je do tada to bilo predmet jednostranog, ideološkog tumačenja i prikazivanja. Mnogi istoričari prosto su se utrkivali koji će više ocrniti ulogu vojvode Pavla Đurišića i Jugoslovenske vojske u otadžbini u Drugom svjetskom ratu, umjesto da su na jedan objektivan, istorijsko-naučni način prilazili toj temi, kako je to učinio autor Kiković. I u sledećim Kikovićevim knjigama potvrđen je njegov smisao za naučno-istraživački rad i žeđu za istinom, pa pored knjige o školstvu u svome kraju, navešćemo i njegovu izuzetno zapaženu knjigu “Vasojevići u borbi za srpsko i jugoslovensko ujedinjenje od 1914. do 1918. godine”, koja je plod njegovog stručnog, naučnog, istorijskog pristupa. On je koristeći relevantne domaće i strane istoriografske izvore dopunio saznanja o mukotrpnoj i slavnoj borbi Vasojevića i drugih brdskih plemena za slobodu srpskog naroda i težnji za svesrpsko ujedinjenje, pa je Podgorička skupština iz novembra 1918. godine samo rezultat i kruna tog prirodnog procesa i ostvarenje vjekovnog sna da Srbi stvore ujedinjenu državu srpskog naroda, kao garant njihovog opstanka na ovoj balkanskoj vjetrometini gdje se preklapaju različiti imperijalistički uticaji moćnih država koje nam kroz istoriju nijesu bile ni malo naklonjene, naprotiv! Od tih velikih zemalja jedino nam je Rusija bila veliki oslonac, zaštitnik i dobročinitelj, a ne kako to danas tendenciozno falsifikuju montenegrinski vlastodršci uklapajući se u globalističke projekte tkv. Novog svjetskog poretka, pridružujući se NATO kamarili, kao monstruoznom izvršiocu tog projekta i svjetskim nasilnikom, koji teži da slomi kičmu Srpstu, sa konačnim ciljem kako bi pod svoju šapu stavili Rusiju i time postali svjetski gospodari. Goran Kiković u knjizi “Rusija i Crna Gora”, koristi se i relevantnim izvorima i analizom vrijedne knjige dr Mirčete Đurovića “Crnogorske finansije”, u kojoj je dr Đurović iznio dokumenta o velikoj finansijskoj pomoći Rusije Crnoj Gori od 1711. do 1916. godine, čime se dolazi do nepobitnog zaključka, koji ističe autor Kiković: “Istina je da je puna dva vijeka Rusija davala bespovratnu pomoć Crnoj Gori i bez ustezanja sam u ovoj knjizi dodao objašnjenje koje odgovara istorijskoj istini „da ruske pomoći i zaštite nije bilo ni Crne Gore nebi ni bilo”. Svjedoci smo kako današnja odnarođena montenegrinska vlast ta dobročinstva bestidno vraća, neprijateljski se odnoseći prema Rusiji, ali na sreću to nije većinsko mišnjenje naroda koje je beskrajno zahvalno Rusiji i u njoj kao što je to i vjekovima bilo vidi “sunce sa istoka” i našeg prijatelja i dobročinitelja, onako kako nam je u amanet ostavio sv. Petar Cetinjski, kao putokaz i opomenu, a koji glasi „Moli se Bogu, a drži se Rusije“.
Želimo uredništvu “Glasa Holmije” i njenom uredniku Goranu Kikoviću da nastave svoju časnu misiju, o kojoj sam se u svome izlaganju bar donekle dotakao.

Podeli sa prijateljima:
Oceni ovaj članak
Nema komentara

Napišite komentar